تفاوت نگرانی کارساز و نگرانی دردسر ساز

 تفاوت نگرانی کارساز و نگرانی دردسر ساز

با بررسی دقیق و جامع افراد مبتلا به نگرانی افراطی متوجه شده ایم که در تعریف نگرانی باید سه مولفه مهم را مد نظر قرار داد:

  1. آینده مداری
  2. فاجعه سازی
  3. افکار کلامی

اولین مولفه نگرانی همانا آینده مداری آن است. به عبارتی وقتی نگران می شوید به حوادث احتمالی آینده می اندیشید. ممکن است این حرف تا حدودی برای شما تعجب برانگیز باشد. ولی اگر دقیق تر به نگرانی نگاه کنیم شاید این اختلاف نظر حل شود.در زمان نگرانی ، ذهن شما مدام درگیر پیامد هایی است که هنوز اتفاق نیفتاده اند. اگر آینده را نامید و تیره و تار بنگرید، آنگاه آینده نگری تبدیل به نگرانی دردسر ساز می شود.

مولفه دوم نگرانی را فاجعه سازی می گویند. شما آینده را از چشم انداز تفکری منفی و بدبینانه می بینید. افکار شما مدام به بدترین حالت های ممکن در آینده، می چسبند. شما دایم به این موضوع فکر می کنید که آینده ای سخت  وحشتناک و ناخوشایند در انتظار شماست.

ویژگی سوم نگرانی عموما مبتنی بر افکار کلامی است. زمانی که حالمان خوب است و در حالت آرامش به سر می بریم، هم تصویری و هم کلامی فکر می کنیم. اما نگرانی اغلب با خطور تصاویر ترسناک به ذهن شروع می شود، اما کلمات بعدی که به ذهن متبادر می شوند این تصاویر وحشتناک اولیه را در هاله ای از ابهام فرو می برند.

حال که دانستید نگرانی چیست، به دو نوع نگرانی متفاوت اشاره می کنیم: ۱) نگرانی کارساز و ۲) نگرانی دردسر ساز.

اگر انسانها بتوانند بین این دو نوع نگرانی تمایز قایل شوند کار بسیار ارزشمندی انجام داده اند. افراد با انجام این کار می توانند مزایای مهم نگرانی کارساز را بشناسند و اهدافی واقع بینانه تر برای کنترل نگرانی دردسر ساز، تدوین کنند. درک تفاوت بین این دو نوع نگرانی برای شما بسیار مفید و گره گشا خواهد بود.

نگرانی کارساز

بایستی به این نکته مهم دقت کنید که همه نگرانی ها ، بد نیستند. در واقع نگرانی برای بقای ما ابزاری مفید تلقی می شود. در سیر تکامل بشر ، آنها که نگران وعده غذایی بعدی بودند، جان سالم به در بردند و آنهایی که عین خیالشان نبود، بیشتر به دردسر می افتادند. در واقع نگرانی به شما کمک می کند تا با مشکلات و تهدید های زندگی تان روبرو شوید. به عنوان مثال اگر نگران سلامتی خود باشید، احتمالا دست به تغییرات مثبتی در زندگی تان می زنید. مثلا سیگار را ترک می کنید و رو به ورزش می آورید. این کارها، ماحصل نگرانی کار ساز هستند. نگرانی کارساز به شما کمک می کند تا برای مشکلات زندگی تان تدبیری بیندیشید و دست به کار شوید که تهدید های آینده را کم کنید. مثلا در نوع غذایی که می خورید، دقت بیشتری بکنید تا خطر بیماری قلبی کم شود. خلاصه اینکه نگرانی کارساز بر مسائل واقع بینانه متمرکز است که تحت کنترل و اراده ما هستند و باعث راه حل های دقیق و مشخصی برای حل مشکل می شود.

نگرانی دردسر ساز

نگرانی دردسر ساز، دو ویژگی اساسی دارد. اول اینکه این نگرانی باعث هیچ گونه راه حل درست و دقیقی نمی شود. یکی از بزرگترین پادزهرهای اضطراب و استرس، دست زدن به اقدامی سازنده است. اضطراب پاسخ جنگ یا گریز را در شما فعال می کند. زمانی که این پاسخ فعال شود، بدن در برابر تهدید یا خطر، دست به واکنش می زند.این واکنش به شما کمک می کند تا در برابر تهدید، اقدامی سازنده و گره گشا در پیش بگیرید. بدبختانه نگرانی دردسر ساز این واکنش را ناممکن می سازد. نگرانی دردسر ساز، دست و پای شما را برای اقدام سازنده می بندد. به جای اینکه برای حل مسئله قدم بردارید، اسیر نگرانی دردسر ساز می شوید.

دومین مولفه نگرانی دردسر ساز این است که بر وقایع نامحتمل و بعید تمرکز می کند، مثل دزدیده شدن فرزندانتان. واقعیت این است که زندگی انسان پر از خطر است. هر روز، خطرات زیادی از بیخ گوش ما می گذرد. اما با این حال اگر ذهن ما مدام درگیر خطرات بعید( مثل دزدیده شدن فرزند، جنگ هسته ای، بیماری علاج ناپذیر..) بشود، انرژی و وقت ما بیهوده صرف تنش و اضطراب می گردد. بدتر اینکه ممکن است بر اساس این تهدید ها در زندگی خودتان تصمیم هایی بگیرید که بر زندگی تان اثر مخرب بر جای بگذارند. به عنوان مثال چون می ترسید بچه شما را بدزدند، دائم مواظب او هستید و به او آزادی عمل نمی دهید. حتی ممکن است دامنه این نگرانی باعث آسیب زدن به کودک شما نیز بشود. به عنوان مثال به شما سخت وابسته شود. نگرانی کارساز به شما انرژی می دهد تا تغییرات مثبتی در زندگی تان ایجاد کنید، اما نگرانی دردسر ساز ، مدام ذهن شما را درگیر می کند و زندگی شما را محدود می سازد. در نگرانی دردسر ساز ما نگران مسائلی هستیم که هیچ گونه کنترل و اراده و یا مسئولیتی در برابر آن نداریم. پس نگاه واقع بینانه بر نگرانی هایمان می تواند در تشخیص و تمییز این دو نوع نگرانی، برای مان چاره ساز و کمک کننده باشد.

منبع: رهایی از نگرانی: دکتر کوین گیورکو. ترجمه دکتر حمید پور و اندوز. انتشارات ارجمند


!همین الان وقت مشاوره بگیرید

با ما در ارتباط باشید

آدرس : تبریز، چهارراه آبرسان، برج سفید دو (SMP)، طبقه 5، واحد D5

تلفن : 33354348 - 041

همراه : 09148776881

کانال تلگرام : @daneshtabriz

ایمیل : info@daneshtabriz.ir

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید