سبکهای رفتاری پرخاشگرانه منفعلانه و جرتمندانه چیست؟
این ۳ پاسخ و رفتار خیلی متفاوت هستند، و ریشه در نگرشهای کاملاً متفاوتی دارند.
سبک رفتاری پرخاشگرانه.
پاسخ پرخاشگرانه بر این دیدگاه بنیادی استوار است که نیازهای شما همیشه به حق و همیشه مهمتر از نیازهای دیگری است. شما بر این باورید که حق دارید به خواسته خود برسید و به دلخواه خود عمل کنید و اهمیتی نمیدهید که در این راه پا روی دم چه کسی بگذارید.
صدایتان ممکن است بلند و گوش خراش باشد یا آرام و سرد. ممکن است برای رسیدن به خواسته خود به تحقیر، تهدید، ایجاد احساس گناه و سرکوفت متوسل شوید.
همیشه در برابر کسی که سعی میکند موضع برتر شما را غصب کند، حالت دفاعی به خود میگیرید و معمولاً برنده دعواهایی هستید که متقاعب آن پیش می آید.
اما از قدیم گفتهاند به قله که برسی تنهایی، و همیشه بر حق بودن باعث میشود نزدیکی و انعطاف پذیری لازم را برای صمیمی شدن نداشته باشید.
سبک رفتاری منفعلانه.
پاسخ منفعلانه بر این دیدگاه بنیادی استوار است که نیازها و خواستههای شما در مقایسه با نیازها و خواستههای هر کس دیگر از اهمیت کمتری برخوردار است.
بر این اعتقادید که مستحق طلب کردن خواسته خود نیستید، بلکه باید نیازهای خود را به دست فراموشی بسپارید و توجه خود را معطوف کمک به دیگران برای رسیدن به خواستههایشان کنید.
صدایتان احتمالاً نرم و ملتمسانه است و کلماتتان آکنده از تردید و پوزش طلبی. احتمالاً خیلی زیاد لبخند میزنید از نگاه کردن توی چشم طرف مقابل پرهیز میکنید. افکار و احساسات خود را به شکلی مبهم و غیر مستقیم بیان میکنید و بسیاری از حرفهای خود را تعدیل یا به خاطر آنها عذرخواهی میکنید.
احتمالاً بیش از آنکه حرف بزنید گوش میکنید و حتی ممکن است در مورد چیزی که میخواهید بگویید متکی به حدسی باشید که دیگران میزنند.
ممکن است از این بابت عصبانی باشید که هیچکس خواسته شما را نمیفهمد یا اهمیتی به آن نمیدهد و ممکن است متوجه شوید که برای برطرف کردن نیازهای خود به روشهای فریبکارانه متوسل میشوید.
سبک رفتاری جسورانه.
پاسخ جسورانه بر این دیدگاه بنیادی استوار است که شما حق دارید خواستههای خود را دنبال کنید و دیگران هم حق دارند به دنبال خواستههای خود باشند.
در این حالت دنبال کردن خواستههای خود با توجه به حقوق و احساسات دیگران انجام میشود. وقتی با جرات حرف میزنید صدایتان محکم و حاکی از همدلی است. معمولاً توی چشم طرف مقابل نگاه میکنید. افکار احساسات و تمایلات خود را به صراحت بیان میکنید و در عین حال میتوانید به دقت به حرفهای دیگران گوش کنید.
راغب به مذاکره و مصالحه هستید اما نه به قیمت گذشتن از حق خود. و در عین حال دیگران را نیز مجبور نمیکنید از حق خود بگذرند.
مرکز مشاوره دانش
دکتر صالح قلیپور
۰۴۱۳۳۳۵۴۳۴۸
منبع کتاب مهارتهای زناشویی نوشته دکتر متیو مکی