فنون مواجهه با منازعه و کشمکش ها در همسران
براساس شخصیت، احساسات، خلق و خو و باورها، افراد در مواجهه با مشاجره و اختلاف ها ممکن است یکی از روش های زیر را اتخاذ کنند:
الف) روش اجتناب یا گریز(avoidance style)
در این روش فرد از ابراز نظر و عقیده و احساس خود تا حد ممکن خودداری می کند.فرد یا سکوت می کند (به اصطلاح در درون خود می ریزد و خودخوری می کند) و یا با ذکر اینکه حق با توست می خواهد قضیه هر چه زودتر فیصله یابد (کنترل موقعیت)
چنین روشی نه تنها مشکلات و اختلاف های زن و شوهر را کم نمی کند، بلکه در طولانی مدت موجب بدتر شدن زندگی مشترک می شود.حتی چنین روشی می تواند بر سلامتی فرد نیز تاثیر منفی بگذارد.در جامعه ما چنین افرادی به عنوان افراد مظلوم یا محجوب شناخته می شوند، در حالیکه در واقع امر،افرادی با حرمت نفس پایین و توسری خور هستند.این روش را بیشتر خانم ها به دلیل عزت نفس پایین و ترس اتخاذ می کنند که منجر به بروز خشم و کینه و غم نهفته می شود.
ولی آقایان معمولا با ذهنیت احساس برتری ،قدرت و درایت چنین روشی را در پیش می گیرند تا در ذهن پاسخگو و حل کننده خود موضوع تحت کنترل درآید( و به اصطلاح مشکل حل شود.)
فقط در ۲ صورت می توان ار روش اجتناب استفاده کرد: ۱- جای بحثی وجود نداشته باشد(نظیر فردی که باور دارد زن کنیزی بیش نیست) ۲- موقعیت بسیار نامناسب و بحرانی است (نظیر عصبانیت و یا خشم بیش از حد)
ب)روش رقابتی یا تدافعی(competitive or defensive style)
به دلیل آموزه های فرهنگی و تربیتی( از دوران کودکی) در ذهنیت چنین افرادی زندگی یک میدان جنگ و مبارزه است.جنگ، جنگ قدرت است، برنده شدن، اول بودن یا شدن، برتر بودن، برحق بودن، و هر آنچه تر و ترین بودن و شدن است.در زوجینی که چنین روشی انتخاب می کنند، آقایان غالبا از شکایت و ایرادگیری همسرشان شاکی هستند و خانم ها از اهمیت ندادن و گوش ندادن همسرشان.چنین روشی باعث دورتر شدن زوجین از یکدیگر و یا تشدید مشکلات می شود.
پ) روش تطابقی یا سازشکارانه(accommodative style)
در این روش که تا حدودی شبیه روش اجتناب یا فرار است ،فرد در مواردی که موضوع برایش خیلی اهمیت ندارد( در مقایسه با طرف مقابل) و یا به دلیل ضعف و ناتوانی از خواسته و نظر خود گذشته و با طرف مقابل همراه و هماهنگ می شود.در چنین روشی فرد تا حدی از خودگذشتگی نشان می دهد، ولی اگر این رابطه غالبا یک طرفه باقی بماند و یا در مورد مسائل مهم باشد، در طولانی مدت باعث احساس افسردگی و خشم در فرد گذشت کننده و تخریب رابطه خواهد شد و به محض مناسب بودن موقعیت، فرد گذشت کننده اقدام به رهانیدن خود خواهد کرد.
ت)روش سازگارانه(compromising style)
در این روش که یک حالت بده بستانی است، هر دو طرف به برخی و یا قسمتی از نظرات، اهداف و خواسته های خود نایل می شوند.به عبارت بهتر، زوجین هر دو، تا حدی برابر،از خودگذشتگی نشان می دهند و از نتیجه کار نیز تا حدودی خشنود و خرسند هستند.(با توجه به این نکته که اگر موضوعاتی باشد که حل نشده است و برای آنها مهم است احتمال دارد در طولانی مدت مسئله ساز شود.نمونه آن زندگی های مشترک به ظاهر خوبی هستند که پس از ۱۰ تا ۲۰ سال ناگهان به هم می ریزند.)
ث)روش همکارانه یا دوستانه(collaborative style)
در این روش که بهترین نوع حل اختلافات خانوادگی است، دو نفر براساس صداقت، مهربانی، انصاف، آگاهی، درایت و با همکاری و همدلی راه حل هایی را برای رسیدن به خواسته ها و اهداف هر دو طرف پیدا می کنند( راه حل برد – برد ).برای رسیدن به چنین سطحی از حل مشکلات، زن و شوهر بایستی زمان و توان زیادی بگذارند و غالبا کمک یک مشاور خانوادگی را نیز می طلبد.
منبع: چگونه زندگی مشترک خود را از نو و عاشقانه بسازیم.
تالیف: دکتر سید اصغر ساداتیان – دکتر ماهیار آذر
انتشارات ما و شما
با ما همراه باشید..
مرکز مشاوره دانش: ۳۳۳۵۴۳۴۸