رهایی از نگرانی
نگرانی چیست؟ نکته تعجب برانگیز این است که با اینه نگرانی پدیده ای جهان شمول و شایع است،اما تعریف آن دشوار می نماید. تنها در این چند سال اخیر است که پژوهشگران توانستند درک درستی از نگرانی پیدا کنند. با بررسی دقیق و جامع افراد مبتلا به نگرانی افراطی متوجه شده ایم که در تعریف درست نگرانی باید سه مولفه مهم را مد نظر قرار داد:۱ آینده مداری ۲- فاجعه سازی ۳- افکار کلامی
اولین مولفه نگرانی همانا آینده مداری آن است. به عبارتی وقتی که نگران می شوید به حوادث احتمالی آینده می اندیشید. ممکن است این حرف تا حدودی بر ای شما تعجب برانگیز باشد.ممکن است حتی با این تعریف موافق نباشید. شما ممکن است استدلال کنید که نگران وقایع زمان حال هستید و نه نگران وقایع احتمال آینده. اگر دقیقتر به نگرانی نگاه کنیم شاید این اختلاف نظر حل شود.
اگر موافق باشید مثالی بزنیم. تصور کنید که که شما قرار مهمی دارید که ناگهان لاستیک ماشین شما پنچر می شود . شما به دلیل این حادثه بلافاصله نگران،آشفته و مضطرب می شوید.حال از خودتان سوال کنید که آیا به درستی نگران پنچری ماشین خود هستید یا نگران تبعات این پنچری؟ ذهن شما درگیر عواقب و پیامدهای این نگرانی است. ممکن است این افکار به ذهن شما خطور کنند: اگر دیر به جلسه برسم چه اتفاقی می افتد؟ اگر دیر برسم چه فکری درباره من می کنند؟همانطور که دقت کردید در زمان نگرانی ، ذهن شما مدام درگیر پیامدهایی است که هنوز اتفاق نیفتاده اند.
البته به صرف اینکه افکار ما معطوف به زمان آینده هستند ، نمی توان به درستی نگرانی را تعریف کرد. آینده نگرانی می تواند شما را امیدوار سازد. البته به شرط اینکه تتفکر شما درباره آینده ، بدبینانه نیاشد. اگر آینده را نامید و تیره و تار بنگرید، آنگاه آینده نگری تبدیل به نگرانی دردسر ساز می شود.به همین دلیل مولفه دوم نگرانی را فاجعه سازی می گویند.زشما آینده را از چشم انداز تفکری منفی و بدبینانه می بینید. افکار شما مدام به بدترین حالتهای ممکن در آینده ، می چسبند. شما دائم به این موضوع فکر می کنید که آینده ای سخت وحشتناک و ناخوشایند در انتظار شماست.
ویژگی سومی که ما برای نگرانی در نظر گرفتیم به طور اتفاقی کشف شد. توماس بورکوک که یکی از پیشگامان پزوهش در حوزه نگرانی است، به برررسی عوامل بی خوابی افراد می پرداخت. او در طی پژوهشهای خود با افرادی که از بی خوابی آشفته بودند به نتایج جالبی دست یافت. او متوجه شد که افرادی که در به خواب رفتن مشکل دارند، ذهنشان سخت درگیر افکار است. او به این نتیجه رسید که فعالیتهای ذهنی افراطی این افراد شبیه نگرانی است. علاوه بر این متوجه شد که فعالیتهای ذهنی این افراد بیشتر در قالب کلمات است نه تصاویر ذهنی.
نگرانی عموما مبتنی بر افکار کلامی است، زمانی که حالمان خوب است و در حالت آرامش به سر می بریم ،هم تصویری و هم کلامی فکر می کنیم. اما نگرانی اغلب با خطور تصاویر ترسناک به ذهن شروع می شود، اما کلمات بعدی که به ذهن متبادر می شود این تصاویر وحشتناک اولیه را در هاله ای از ابهام فرو می برند. این دفعه که نگران شدید به این فرایند دقت کنید. در ذهن شما چه می گذرد؟ شما در حین نگرانی مدام با خودتان حرف می زنید. تصاویر وحشتناک به تدریج جای کمتری در ذهن شما اشغال می کنند و شما دائم درباره حوادث منفی با خودتان حرف می زنید. در اثر این حرف زدن با خودتان توانایی فکر کردن به راه حل های درست را از دست می دهید و اینده را فاجعه امیز می نگرید.
بنابراین آینده مداری، تفکر فاجعه آمیز ، و تفکر کلامی را می توان سه مولفه اساسی نگرانی تلقی کرد. بنابراین تعریف نگرانی : زیاد حرف زدن با خودمان درباره وقایع منفی که می ترسیم درآینده رخ بدهند.
ادامه دارد….
منبع:
کوین گیورکو، پاملا ویگارتز
ترجمه: دکتر حمید پور دکتر اندوز