رهايي از افكار وسواسي
دارو درماني و اختلال وسواسي – اجباري
اگر دوست داشته باشيد براي درمان وسواس ها و اجبارهايتان دارو مصرف كنيد بايد با روانپزشك صاحب صلاحيت مشورت كنيد. روش آموزشي ما با دارو درماني مشكلي ندارد. اكثر افرادي كه روند درمانرا زير نظر ما پشت سر گذاشته اند، دارو نيز دريافت كرده اند.قرص يا داروي شفابخشي براي درمان اختلال وسواسي-اجباري وجود ندارد،اما دارو درماني مي تواند در كاهش فراواني وسواس ها و آشفتگي ناشي از آنها، موثر واقع شود. به نظر مي رسد دارو درماني مي تواند فعاليتهاي نابهنجار بخشي از مغز را كه در بازداري رفتار نقش دارد ، بهبود بخشد. همچنين دارودرماني مي تواند بخش هايي از عملكرد مغز را اصلاح كند تا افراد درگير رفتار خاصي نشوند. در عين حال، همه نمي توانند از دارو سود ببرند و به محض قطع دارو ، فوايد آن نيز قطع مي شود. دستاوردهاي رفتار درماني شناختي پس از قطع درمان، ادامه مي يابند چرا كه در طي اين درمان، مهارتهايي را ياد مي گيريد كه سرتاسر عمر به كار مي آيند.
رفتار درماني شناختي اختلال وسواسي-اجباري
رفتار درماني شناختي در حال حاضر موفق ترين درمان روان شناختي مشكلات وسواسي محسوب مي شود.
مفروضه مهم رفتاردرمانی شناختی این است که افکار و احساس ها تاثیر متقابلی روی هم برجای می گذارند.اگرچه شما نمیتوانید احساس خود را تغییر دهید،اما میتوانید افکار خود را به بوته آزمایش بگذارید تا از این طریق به تفکر متعادل تری دست پیدا کنید.اگر افکار شما همراه با سوگیری باشد آنگاه دچار بی ثباتی عاطفی(واکنش های عاطفی یا نامناسب یا افراطی)می شوید.به عنوان مثال،بسیاری از افراد مثل شما افکار وسواسی را تجربه می کنند،اما دچار آشفتگی نمی شوند.دلیل چنین تفاوتی را باید در نوع تفسیر افراد از این افکار وسواسی جستجو کرد.افراد وسواسی این افکار را به عنوان هشدار،آسیب و خطر تفسیر می کنند که مستلزم واکنش فوری هستند.بنابراین نمیتوانند به راحتی این افکار را نادیده بگیرند.
افکار یکسان است ولی واکنش به افکار فرق دارد
مایکل در حال رانندگی این فکر به ذهنش خطور میکرد که بلافاصله مرتکب خطای انحراف به چپ می شود .او فکر می کرد:چقدر برای من عجیب و غریب است که چنین افکاری به ذهنم خطور میی کند!من آدمی نیستم که در حین رانندگی به کسی آسیب بزند.اما دیوید نیز همین فکر به ذهنش خطور می کرد و بلافاصله فکر می کرد:آه،خدای من.این فکر احمقانه چیست که به ذهنم خطور کرده است.چرا باید چنین فکری داشته باشم؟ممکن است باعث کشتن افراد شوم.چی می شود اگر طبق این فکر عمل کنم؟این افکار به ذهن آدم های بدطینت می رسند.چون این فکر به ذهنم می رسد پس حتما آدم بدی هستم.اگر واقعا فکر آسیب زدن در حین رانندگی به ذهنم برسد،بهتر است اصلا رانندگی نکنم.اگرچه ممکن است مایکل بدون نگرانی به فعالیت های روزمره خود ادامه دهد ،اما به طور حتم افکار دیوید در کارش مزاحمت ایجاد می کند.دیوید ممکن است به وارسی تمام شواهد دال بر قاتل بودن خود بپردازد واز بد حادثه به چنین اطلاعاتی دست پیدا کند.هرچه بیشتر سعی می کند در حین رانندگی چنین افکاری به ذهنش خطور نکند،اما انگار اوضاع بدتر می شود واین افکار با شدت و فراوانی بیشتری به ذهنش رسوخ می کنند.ممکن است در نهایت،دیوید عطای رانندگی را به لقای آن ببخشد و سعی کند افکار وسواسی را با افکار مثبت خنثی کند.اجتناب از این افکار باعث می شود دیوید وسواس را تجربه نکند وطبق این افکار عمخل نکند و با مثبت اندیشی سغی کند از احساس تنش و چریشانی رهایی یابد.چون این احساس رهایی از تنش و پریشانی ،لذت بخش است،بنابراین دیوید از این راهبرد ها بیشتر استفاده می کند.
افکار یکسان است،اما تفسیرها فرق می کند
همانطور که ملاحظه کردیدتفاوت مایکل و دیوید در معنایی است که به افکار می دادند.با توجه به پژوهش ها به نتیجه می رسیم که درک مایکل از این فکر درست بود،درحالی که معنایی که دیوید به افکارش می داد بر پایه اطلاعات غلط درباره افکار و فرایندهای فکری اش بنا شده بود.به عنوان مثال،حتی با وجدان ترین ،پرهیزگارترین و سالم ترین افراد نیزمی توانندافکار خوشونت باری داشته باشند که هیچ گاه طبق آنها دست به عمل نزده اند.بسیاری از افراد مشهور مذهبی،افکار کفرآمیز و شک و تردید های مذهبی داشته اند.بنابراین خطور آن فکر در ذهن دیوید به هیچ وجه حاکی از پست فطرتی و قاتل بودن او نیست.
دیوید از جمله افرادی است که احساس می کند اگر در کاری احتمال آسیب و خطر وجود داشته باشد،نبایست دست به آن کار بزند،ولو اینکه خطر بسیار کوچک باشد.دیوید نمونه اعلای افراد مبتلا به اختلال وسواسی-اجباری می باشد.این گونه افراد به احتمال زیاد زندگی خود را بر محورپیشگیری از هر آسیب و ضرر احتمال بنا می کنند حتی اگر احتمال وقوع آسیب نزدیک به صفر باشد.افرادی که به اختلال وسواسی-اجباری مبتلا نیستند،چنین خطرات قابل قبولی را می پذیرند. به عنوان مثال،مایکا کاملا خاطر جمع نیست که طبق این افکار عمل نمی کند،اما از آنجا که معتقد است احتمال انجام رفتار طبق این افکار نزدیک به صفر است،لذا بدون ترس افراطی به رانندگی خود ادامه می دهد.